Recente Tekstuitgaven

[Hierbij beperk ik mij tot recente uitgaven, die op dit moment nog redelijk te verkrijgen zijn. In bibliotheken en antiquarische boekhandels is natuurlijk nog meer te vinden.]

 

Visioenen

In de serie Spiritualiteit heeft Paul Mommaers een vertaling met kommentaar uitgebracht. Bij elk visioen wordt een toelichting gegeven.
Titelbeschrijving: De visioenen van Hadewijch. Middelnederlandse tekst, vertaling en kommentaar verzorgd door Paul Mommaers. Nijmegen, Gottmer, 1979. 158 p.

boekvisioenenMommaers

Imme Drost heeft een hertaling gemaakt met een uitgebreide inleiding en en tekstuitgave door Frank Willaert. De inleiding gaat uitgebreid in op de achtergronden van elk visioen.
Titelbeschrijving: Hadewijch. Visioenen. Vertaald uit het Middelnederlands door Imme Dros; met een inl. en een teksted. door Frank Willaert. Amsterdam: Prometheus; Amsterdam: Bakker, 1996. 226 p. (Nederlandse klassieken; dl. 8).

boekvisioenenDrost

 

Liederen

Frank Willaert en Veerle Fraeters zijn begonnen aan een indrukwekkende uitgave van alle werken van Hadewijch. De Liederen is het eerste deel van het Verzameld werk en is vervaardigd naar het oudste ons bekende handschrift. De Middelnederlandse tekst wordt weergegeven, vertaald en voorzien van een uitgebreid commentaar. Het is een toegankelijk boek geworden.

boekliederenFraetersWillaartGijpLouis Peter Grijp heeft melodieën gereconstrueerd, waarop Hadewijch haar mystieke minneliederen heeft gedicht. De melodieën zijn precies weergegeven en bovendien te beluisteren op de bijgesloten 4 CD’s. Liederen worden gezongen of gesproken in de oorspronkelijke taal van Hadewijch.
Titelbeschrijving: Hadewijch liederen.  Uitgegeven, ingeleid, vertaald en toegelicht door Veerle Fraeters & Frank Willaert; met een reconstructie van de melodieën door Louis Peter Grijp. Groningen: Historische Uitgeverij, 2009. 455 p. (Hadewijch verzameld werk)

 

Herman Vekeman vertaalde de liederen van Hadewijch in deel I van Hadewijch – Het boek der liederen. In het tweede deel geeft hij een zeer uitgebreide analyse van de liederen X, XVIII, VI en XXIX.
Titelbeschrijving: Herman Vekeman. Hadewijch – Het boek der liederen. Damon. Budel  2005.

boekvekeman

 

Jan Kuijper heeft de Liederen van Hadewijch vertaald in modern Nederlands. Zonder originele tekst. Hij gaf ze als titel mee Liefdesliederen.
Titelbeschrijving: Hadewijch. Liefdesliederen; vertaald door Jan Kuijper. Athenaeum-Polak & v Gennep, Amsterdam 2010.

Hofreis

 

Brieven

Paul Mommaers heeft de brieven vertaald en bij iedere brief geeft hij een beknopte samenvatting. Ook de originele tekst is naast de vertaling gezet. (Een voorbeeld van deze vertaling vindt u op deze website bij Brief 28.)
Titelbeschrijving: De brieven van Hadewijch; [moderne Nederlandse vertaald en inleiding door] Paul Mommaers. Averbode: Altiora; Kampen: Kok, 1990. 259 p. (Cahiers voor levensverdieping; nr. 55).

boekbrievenMommaers

 

M. Ortmanns-Cornet heeft de Brieven hertaald. Zij noemt het zelf een ‘schuchtere poging’ om de inhoud en betekenis van de brieven in actuele taal te verwoorden, naast de originele tekst.
Titelbeschrijving: Hadewych. Brieven; hertaald door M. Ortmanns-Cornet; ingel. door Herwig Arts. Brugge: Tabor, 1986. 221 p.

 

Rijmbrieven

Geheel op rijm heeft M. Ortmanns-Cornet een hertaling gemaakt van de Mengeldichten of Rijmbrieven.
Titelbeschrijving: Hadewijch. Mengeldichten of rijmbrieven; hertaald door M. Ortmanns-Cornet; ingel. door W. Corsmit. Brugge: Tabor, 1988. 127 p.

boekortmanns

 

Bloemlezingen, inleidingen e.d.

Paul Mommaers heeft een duidelijke inleiding geschreven over Hadewijch. Geeft een goed beeld van wie Hadewijch was. Als schrijfster van de eerste Nederlandse (liefdes)poëzie. Als begijn die behoorde tot een revolutionaire vrouwenbeweging van godvruchtige vrouwen (mulieres religiosae) die niet in het klooster en evenmin in het huwelijk wilden treden. Geestelijk en materieel zelfstandig kwamen deze eerste begijnen in conflict met de maatschappelijke, zowel wereldlijke als kerkelijke, orde. Als mystica stelde Hadewijch naast het aspect van de liefdesgemeenschap en eenwording met God ook de pijnlijke kant ervan in het licht: door de eenheidservaring van de minnegenieting ontstaat volgens haar een steeds heviger verlangen naar de Geliefde, God, buiten die momenten. De vereniging met God onttrekt de mens dan ook niet aan het mens zijn maar bestaat uit een samenspel van ‘rusten in God’ en ‘werken in deze wereld’, van ‘God met God zijn’ én ‘mens met de Mens (Jezus) te zijn’, aldus Mommaers over de kern van Hadewijchs leven en leer.
Titelbeschrijving: Paul Mommaers, Hadewijch. Schrijfster –  Begijn – Mystica, Altiora, Averbode, 1989. (herdruk 2003, Leuven: Peeters)

 

Anikó Daróczi heeft eveneens een goed leesbare inleiding geschreven op Hadewijch. Met door haar vertaalde teksten. Zij legt de nadruk op het belang van het beluisteren van Hadewijchs taal en de muziek waarop zij haar strofische gedichten als liederen dichtte. De bijbehorende cd laat op muziek gezette gedichten horen maar ook diverse brieffragmenten.
Titelbeschrijving: Anikó Daróczi, Hadewijch, Ende hier omme swighic sachte, Atlas, Amsterdam 2002.

 

In 2007 schreef Anikó Daróczi het uitvoerige boekwerk Groet gheruchte van dien wondere. Spreken, zwijgen en zingen bij Hadewijch. Zij toont aan dat Hadewijch haar mystieke ervaringen uitdrukte met behulp van verbale formules en melodiebewegingen, zowel in haar poëzie als in haar proza. Het gaat hier om een zingend spreken vanuit een levende traditie, die niet alleen het hoofd, maar het hele lichaam van de auteur beheerste. Het was Hadewijchs bedoeling met dit zingend spreken de hele persoonlijkheid van de toehoorder te raken, zodat deze zich de tekst in lectio en meditatio kon toe-eigenen. Anikó Daróczi’s benadering verklaart veel kenmerken van Hadewijchs poëzie en proza en laat de stem van de schrijfster horen.
Titelbeschrijving: Anikó Daróczi, Groet gheruchte van dien wondere. Spreken, zwijgen en zingen bij Hadewijch, Peeters, Leuven 2007.

 

Lucienne Stassaart heeft een bloemlezing gemaakt: van vier Mengeldichten en zestien Strofische Gedichten met berijmde hertaling.
Titelbeschrijving: Lucienne Stassaart, Minne Is Wonderzoet In Al Haar Stormen, Leuven 2002.

 

Rob Faesen kiest in zijn boek Lichaam in lichaam, ziel in ziel de invalshoek van de Christusbeleving. De overtuiging dat de mens volledig mag delen in het leven van Jezus Christus, ligt aan de basis van een lange mystieke traditie, die teruggaat tot de kerstening van de Lage Landen. Wie Hadewijchs mystieke teksten in dit licht beziet, doet allerlei ontdekkingen, zoals haar bijzondere waardering voor de mens en diens uniciteit (tekst achterkant boek)
Titelbeschrijving: Rob Faesen. Lichaam in lichaam, ziel in ziel. Ten Have, Baarn  2003.

 

Rob Faesen schrijft in een ander boek over de “orewoet”, de nooit-eindigende, hunkerende begeerte. Hij onderzoekt welke plaats deze begeerte innam in de spiritualiteit van Hadewijchs tijdgenote(s)(n) en geestesverwanten maar ook in andere Middelnederlandse en Latijnse teksten. Hoe beleeft en begrijpt Hadewijch dit verlangen? Gaat het om een emotionele en voorbijgaande etappe in de mystieke groei? Is de begeerte bij Hadewijch typisch vrouwelijk? Wat te denken van de erotische toon van haar teksten? En is dit verlangen inderdaad oneindig?.
Titelbeschrijving: Rob Faesen, Begeerte in het werk van Hadewijch, Peeters, Leuven 2000.

 

Frans van Bladel heeft een bloemlezing uitgebracht: Die minne es al. Met een groot aantal (fragmenten van) brieven, liederen (strofische gedichten), mengeldichten en visioenen bevat. Frans van Bladel leidt de verschillende werken kort in en maakte tevens de vertaling.
Titelbeschrijving: Frans van Bladel (red.), Hadewijch: Die minne es al, Davidsfonds, Leuven 2002.