Helaas zijn niet alle teksten van Hadewijch bij de boekhandel verkrijgbaar. Daarom heb ik deze boekenlijst in tweeën verdeeld. Met eerst de uitgaven die (nu nog) beschikbaar zijn. Vervolgens de boeken die misschien nog in een bibliotheek of tweedehands te verkrijgen zijn.
Recente uitgaven
Hadewijch Liederen
Uitgegeven, ingeleid, vertaald en toegelicht door Veerle Fraeters en Frank Willaert, met een reconstructie van de melodieën door Louis Peter Grijp. Historische Uitgeverij, Groningen, 2009.
De Middelnederlandse tekst wordt weergegeven, vertaald en voorzien van een uitgebreid commentaar. Het is een toegankelijk boek geworden. Louis Peter Grijp heeft melodieën gereconstrueerd, waarop Hadewijch haar mystieke minneliederen heeft gedicht. De melodieën zijn precies weergegeven en bovendien te beluisteren op de bijgesloten 4 CD’s. Liederen worden gezongen of gesproken in de oorspronkelijke taal van Hadewijch. (Een voorbeeld van deze vertaling vindt u op deze website bij Lied 40.)
Hadewijch Oerewoet. Gedichten over minne en beminnen
Uitgegeven en vertaald door Agnes Hoffschulte. Uitgeverij Kok, Utrecht, 2018.
De gedichten zijn helder vertaald en worden kort toegelicht. Hadewijch had slechts één thema waarover zij dichtte: de minne, de liefde. De minne vindt in God haar oorsprong en roept de hele natuur en elke ziel tot leven. Zij brengt de mens in verrukking en geeft hem een grootse opdracht: onvoorwaardelijk liefhebben. Er is in deze tijd behoefte aan rolmodellen die een appel doen om verantwoordelijkheid te nemen, niet de makkelijkste weg te gaan en met aandacht voor de natuur een inspirerend leven te leiden. Hadewijch is zo’n voorbeeld. De vertaalster, drs. Agnes Hoffschulte, is pastoraal theologe en werkt in Deventer.
Hadewijch Liefdesliederen
Uit het Middelnederlands vertaald door Jan Kuijper, met een nawoord van Rosita Steenbeek. Amsterdam, Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2010.
In een interview noemt Kuijper zijn vertaling een ‘herdichting’ genoemd. Het ging hem vooral om de dichterlijke taal en pas later heeft hij zich bekommerd om een getrouwe weergave van de inhoud van Hadewijchs gedichten. Met als gevolgd dat hij op veel plaatsen de gedichten van Hadewijch heeft ontdaan van de religieuze, mystieke kern. Vandaar ook de titel Liefdesliederen.al zegt. Kuijper heeft die rijmschema’s echter mooi weten om te zetten in vloeiende gedichten. (Een voorbeeld van deze vertaling vindt u op deze website bij Lied 20.)
Hadewijch – Het boek der liederen deel I en deel II
Door Herman Vekeman, Damon, Budel, 2005.
Herman Vekeman vertaalde de liederen van Hadewijch in deel I en in deel II geeft hij een uitgebreide analyse van de liederen X, XVIII, VI en XXIX.
Vekeman leest de teksten vooral als mystieke liederen. Door Hadewijch radicaal in de traditie van Céteaux en Benedictus te plaatsen, is de auteur erin geslaagd dit liedboek als een uitmuntend document over christelijke spiritualiteit te lezen. Daartoe selecteerde hij een reeks steeds weer terugkerende sleutelwoorden en zocht hij de betekenis daarvan met succes in de Brieven van Hadewijch zelf.
Lastig verkrijgbare uitgaven
Hadewijch. Schrijfster – Begijn – Mystica
Door Paul Mommaers, Peeters, Leuven, 2003.
Woord vooraf door Veerle Fraeters.
Ook de oudere uitgave, verschenen bij Altiora Averbode is tweedehands nog te verkrijgen.
De visioenen van Hadewijch
Middelnederlandse tekst, vertaling en kommentaar verzorgd door Paul Mommaers. Nijmegen, Gottmer, 1979. 158 p.
In de serie Spiritualiteit heeft Paul Mommaers een vertaling met kommentaar uitgebracht. Bij elk visioen wordt een toelichting gegeven.
Hadewijch Minne is wonderzoet in al haar stormen
Een keuze uit de Mengeldichten en Strofische Gedichten van Hadewijch. Hertaling door Lucienne Stassaert, Leuven, 2002.
De schrijfster, schilderes en componiste Lucienne Stassaert (1936) heeft in haar hertaling (zoals zij de vertaling uitdrukkelijk noemt) het rijmschema van Hadewijch willen volgen. (Een voorbeeld van deze vertaling vindt u op deze website bij Lied 15.)
De beeldspraak van Hadewijch
Door J. Reynaert, Lanno, Tielt, 1981.
“In zijn monumentale dissertatie heeft Joris Reynaert aangetoond hoezeer Hadewijchs beeldspraak beïnvloed is door Bijbel, patristiek en hoofse minnelyriek, maar ook hoe oorspronkelijk de Brabantse mystica met dit traditionele beeldgoed is omgegaan.  Reynaerts boek is dan ook niet alleen een bronnenstudie die van een duizelingwekkende eruditie getuigt, het levert tevens een fundamentele bijdrage tot de interpretatie van Hadewijchs werk.” Zo beschrijft Frank Willaert dit indrukwekkende boek.
Hadewijch, Ende hier omme swighic sachte
Door Anikó Daróczi, Atlas, Amsterdam 2002.
AnikóDaroczi heeft een goed leesbare inleiding geschreven op Hadewijch. Met door haar vertaalde teksten. Zij legt de nadruk op het belang van het beluisteren van Hadewijchs taal en de muziek waarop zij haar strofische gedichten als liederen dichtte. De bijbehorende cd laat op muziek gezette gedichten horen maar ook diverse brieffragmenten.
Hadewijch: Die minne es al
Frans van Bladel (red.), Davidsfonds, Leuven, 2002.
Deze editie bevat een groot aantal brieven, liederen (strofische gedichten), mengeldichten en visioenen. De redacteur, Frans van Bladel (geb. 1922), leidde de verschillende werken van Hadewijch kort in en maakte tevens de vertaling.
Hadewijch. Visioenen
Vertaald uit het Middelnederlands door Imme Dros; met een inleiding en een teksteditie door Frank Willaert. Amsterdam: Prometheus/ Bert Bakker, 1996 (Nederlandse klassieken; dl. 8).
De inleiding van Imme Drost gaat uitgebreid in op de achtergronden van elk visioen.
(Een voorbeeld van deze vertaling vindt u op deze website bij Visioen 9.)
De brieven van Hadewijch
Moderne Nederlands vertaling en inleiding door Paul Mommaers, Altiora/ Kok, Averbode/ Kampen, 1990 (Cahiers voor levensverdieping; nr. 55).
Paul Mommaers heeft de brieven vertaald en bij iedere brief geeft hij een beknopte samenvatting. Ook de originele tekst is naast de vertaling gezet. (Een voorbeeld van deze vertaling vindt u op deze website bij Brief 28.)
Hadewych. Brieven
Hertaald door M. Ortmanns-Cornet; ingeleid door Herwig Arts. Brugge: Tabor, 1986.
M. Ortmanns-Cornet heeft de Brieven hertaald. Zij noemt het zelf een ‘schuchtere poging’ om de inhoud en betekenis van de brieven in actuele taal te verwoorden, naast de originele tekst.
Hadewijch. Van liefde en minnen.
De Strofische Gedichten, hertaald door M. Ortmanns. Ingeleid door P. Mommaers. Lannoo, Tielt-Bussum, 1982.
Hadewijch. Mengeldichten of rijmbrieven
Hertaald door M. Ortmanns-Cornet; ingel. door W. Corsmit. Brugge: Tabor, 1988.
Geheel op rijm heeft M. Ortmanns-Cornet een hertaling gemaakt van de Mengeldichten of Rijmbrieven.
Lichaam in lichaam, ziel in ziel
Door Rob Faesen, Ten Have, Baarn, 2003
Rob Faesen kiest in zijn boek Lichaam in lichaam, ziel in ziel de invalshoek van de Christusbeleving. De overtuiging dat de mens volledig mag delen in het leven van Jezus Christus, ligt aan de basis van een lange mystieke traditie, die teruggaat tot de kerstening van de Lage Landen. Wie Hadewijchs mystieke teksten in dit licht beziet, doet allerlei ontdekkingen, zoals haar bijzondere waardering voor de mens en diens uniciteit.
Print Friendly, PDF & Email